భారత కార్పొరేట్ రంగంలో టాటా గ్రూప్‌కు ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. 1868లో జంషెడ్జీ టాటా ప్రారంభించిన చిన్న వ్యాపార సంస్థ.. దశాబ్దాలుగా ఎన్నో రంగాల్లో విస్తరిస్తూ ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందిన భారీ బిజినెస్ గ్రూప్‌గా ఎదిగింది. ఈ సుదీర్ఘ ప్రయాణంలో సంస్థకు వేర్వేరు దశల్లో ఏడుగురు ప్రముఖులు నాయకత్వం వహించారు.
తాజాగా టాటా సన్స్ చైర్మన్ ఎన్. చంద్రశేఖరన్ పదవి నుంచి వైదొలగనున్నట్లు ప్రకటించడంతో మరోసారి టాటా గ్రూప్ నాయకత్వ చరిత్రపై ఆసక్తి పెరిగింది. సంస్థకు పునాది వేసిన జంషెడ్జీ టాటా నుంచి ఆధునిక కాలంలో టాటా గ్రూప్‌ను నడిపించిన చంద్రశేఖరన్ వరకు.. ఈ ఏడుగురు నాయకుల ప్రయాణం ఎలా సాగిందో చూద్దాం.
జంషెడ్జీ టాటా
టాటా సామ్రాజ్యానికి అసలు పునాది వేసింది జంషెడ్జీ టాటానే. 1868లో ఆయన తన వ్యాపార ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించారు. అనంతరం నాగ్‌పూర్‌లో ఎంప్రెస్ మిల్స్‌ను స్థాపించి భారత పారిశ్రామిక రంగంలో తనదైన ముద్ర వేశారు. ముంబైలో తాజ్ మహల్ హోటల్‌ను నిర్మించడం ద్వారా దేశంలోనే కాకుండా ప్రపంచస్థాయిలోనూ తన దూరదృష్టిని చాటుకున్నారు. భారత్‌లో స్వదేశీ పరిశ్రమలు అభివృద్ధి చెందాలనే లక్ష్యంతో ఆయన వేసిన పునాదులే తర్వాత టాటా గ్రూప్ విస్తరణకు బలమైన ఆధారంగా మారాయి.
దోరబ్జీ టాటా
1904లో జంషెడ్జీ టాటా మరణించిన తర్వాత ఆయన పెద్ద కుమారుడు సర్ దోరబ్జీ టాటా సంస్థ బాధ్యతలను చేపట్టారు. ఆయన నాయకత్వంలో టాటా వ్యాపార సామ్రాజ్యం మరింత విస్తరించింది. 1907లో టాటా ఐరన్ అండ్ స్టీల్ కంపెనీని స్థాపించడం ఆయన హయాంలో జరిగిన అతిపెద్ద పరిణామాల్లో ఒకటి. ఇదే సంస్థ కాలక్రమంలో టాటా స్టీల్‌గా రూపాంతరం చెందింది. పారిశ్రామిక రంగంలో టాటా గ్రూప్‌కు బలమైన పునాది ఏర్పడటంలో దోరబ్జీ కీలక పాత్ర పోషించారు.
నౌరోజీ సక్లత్వాలా
దోరబ్జీ టాటా తర్వాత 1932లో నౌరోజీ సక్లత్వాలా టాటా గ్రూప్ చైర్మన్‌గా బాధ్యతలు చేపట్టారు. ఆయన జంషెడ్జీ టాటా కుటుంబానికి చెందినవారు. అయితే ఆయన నాయకత్వ కాలం ఎక్కువ కాలం కొనసాగలేదు. 1938లో ఫ్రాన్స్‌లో ఆయన మరణించడంతో టాటా గ్రూప్ నాయకత్వం మరో కీలక వ్యక్తి చేతుల్లోకి వెళ్లింది.
More Read
జె.ఆర్.డి. టాటా
1938లో జెహంగీర్ రతన్‌జీ దాదాభాయ్ టాటా, అంటే జె.ఆర్.డి. టాటా, టాటా గ్రూప్ బాధ్యతలు స్వీకరించారు. దాదాపు ఐదు దశాబ్దాల పాటు ఆయన సంస్థకు నాయకత్వం వహించారు. టాటా గ్రూప్‌ను అనేక కొత్త రంగాల్లోకి తీసుకెళ్లిన ఘనత ఆయనకే దక్కుతుంది. జె.ఆర్.డి. టాటా హయాంలో విమానయాన రంగంలో టాటా ఎయిర్ సర్వీసెస్ ప్రారంభమైంది. అది తర్వాత టాటా ఎయిర్‌లైన్స్‌గా, అనంతరం ఎయిర్ ఇండియాగా మారింది. 1945లో టాటా మోటార్స్‌కు పునాది పడగా, 1968లో టాటా కన్సల్టెన్సీ సర్వీసెస్ (TCS) ప్రారంభమైంది. ఆయన నాయకత్వంలో టాటా గ్రూప్ ఒక వ్యాపార సంస్థ నుంచి అనేక రంగాల్లో కార్యకలాపాలు నిర్వహించే భారీ సంస్థగా ఎదిగింది.
రతన్ టాటా
1991లో జె.ఆర్.డి. టాటా తర్వాత రతన్ టాటా టాటా సన్స్ చైర్మన్‌గా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. అదే సమయంలో భారతదేశం ఆర్థిక సంస్కరణల దిశగా అడుగులు వేస్తున్నది. ఈ మారుతున్న వాతావరణాన్ని అవకాశంగా మార్చుకున్న రతన్ టాటా టాటా గ్రూప్‌ను అంతర్జాతీయ స్థాయికి తీసుకెళ్లారు. టెట్లీ, కోరస్, జాగ్వార్ ల్యాండ్ రోవర్ వంటి అంతర్జాతీయ సంస్థలను టాటా గ్రూప్ కొనుగోలు చేయడం ఆయన నాయకత్వంలోనే జరిగింది. ఈ వ్యూహాత్మక విస్తరణతో టాటా పేరు ప్రపంచ కార్పొరేట్ రంగంలో మరింత బలపడింది.
సైరస్ మిస్త్రీ
2012లో రతన్ టాటా చైర్మన్ పదవి నుంచి తప్పుకున్న తర్వాత సైరస్ మిస్త్రీ టాటా సన్స్ పగ్గాలు చేపట్టారు. టాటా కుటుంబానికి ప్రత్యక్షంగా చెందిన వ్యక్తి కాకుండా ఈ బాధ్యతలు చేపట్టిన తొలి వ్యక్తిగా ఆయన నిలిచారు. అయితే ఆయన పదవీకాలం అనుకున్నంత కాలం కొనసాగలేదు. 2016లో టాటా సన్స్ బోర్డు ఆయనను చైర్మన్ పదవి నుంచి తొలగించింది. అనంతరం రతన్ టాటా తాత్కాలిక చైర్మన్‌గా బాధ్యతలు చేపట్టారు.
More Read
ఎన్. చంద్రశేఖరన్
2017లో ఎన్. చంద్రశేఖరన్ టాటా సన్స్ చైర్మన్‌గా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. టాటా గ్రూప్‌లోనే తన ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించిన ఆయన TCSలో ఎదిగి 2009లో ఆ సంస్థ సీఈఓగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. టాటా కుటుంబానికి ప్రత్యక్ష సంబంధం లేని వ్యక్తిగా టాటా సన్స్‌కు పూర్తిస్థాయి చైర్మన్‌గా బాధ్యతలు చేపట్టిన తొలి వ్యక్తిగా చంద్రశేఖరన్ గుర్తింపు పొందారు. ఆయన నాయకత్వంలో టాటా గ్రూప్ టెక్నాలజీ, ఆటోమొబైల్స్, ఎలక్ట్రానిక్స్, ఎయిర్‌లైన్స్ వంటి పలు రంగాల్లో విస్తరణను కొనసాగించింది.
టాటా సామ్రాజ్య ప్రయాణం ఒక వ్యక్తితో మొదలై, తరతరాల నాయకత్వంతో ప్రపంచ స్థాయి బిజినెస్ గ్రూప్‌గా మారింది. జంషెడ్జీ టాటా వేసిన పునాదులపై దోరబ్జీ టాటా పారిశ్రామిక విస్తరణకు బాటలు వేశారు. జె.ఆర్.డి. టాటా సంస్థను అనేక కొత్త రంగాల్లోకి తీసుకెళ్లగా, రతన్ టాటా దానిని అంతర్జాతీయ వేదికపై నిలబెట్టారు. సైరస్ మిస్త్రీ స్వల్పకాలం బాధ్యతలు నిర్వహించగా, చంద్రశేఖరన్ ఆధునిక దశలో గ్రూప్ విస్తరణకు నాయకత్వం వహించారు.
ఈ ఏడుగురు నాయకుల కాలం టాటా గ్రూప్ చరిత్రలో ఒక్కో ప్రత్యేక అధ్యాయంగా నిలిచిపోయింది.
